Κινητοποιήσεις

Η εκπαιδευτική αξιολόγηση είναι ίδια με κάθε άλλη αξιολόγηση;

Το εκπαιδευτικό έργο γνωρίζουμε όλοι ότι είναι δύσκολο, επίπονο και απαιτητικό!

Ένας καλός εκπαιδευτικός δεν αρκεί να είναι καλός επιστήμονας ή πολύ καλός γνώστης του επιστημονικού αντικειμένου του. Πρέπει να έχει γνώσεις και δεξιότητες παιδαγωγού, ψυχολόγου, να διαθέτει κοινωνικές δεξιότητες, να έχει καλή ψυχική και σωματική υγεία κλπ. Δεν πρέπει να μας διαφεύγει, επίσης, ότι το εκπαιδευτικό έργο έχει πολύ σημαντικές διαφορές σε σχέση με το έργο των άλλων δημόσιων υπαλλήλων και αυτή η παρατήρηση δεν σημαίνει σε καμιά περίπτωση κάποιου είδους υποτίμηση του έργου των άλλων εργαζόμενων. Ο εκπαιδευτικός εργάζεται σε κινούμενη άμμο, οι συνθήκες που διαμορφώνουν το παιδαγωγικό κλίμα της τάξης μεταβάλλονται πολύ εύκολα, επομένως δεν μπορεί να χρησιμοποιεί ένα συγκεκριμένο, σταθερό και κωδικοποιημένο σχέδιο μαθήματος που να εφαρμόζεται τυποποιημένα σε κάθε περίπτωση, ώστε να μπορεί να μετρηθεί. Κάτι τέτοιο δεν υπάρχει.


Επίσης, δεν είναι ποτέ δυνατόν η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών να είναι απόλυτα αντικειμενική, ιδίως όταν γίνεται από μονοπρόσωπα όργανα. Πώς μπορεί να είναι αντικειμενική, όταν ο αξιολογητής καλείται να εξετάσει στοιχεία όπως η διδακτική ικανότητα, η παιδαγωγική συμπεριφορά, η υπευθυνότητα, η ευσυνειδησία, η μεταδοτικότητα κλπ; Πολύ δε περισσότερο που τα ως άνω χαρακτηριστικά είναι αρετές; Μπορεί μια αρετή να αποτιμηθεί με αριθμητικούς δείκτες; Επιπλέον, πρέπει να επισημανθεί ότι κορυφαίοι παιδαγωγοί διαφωνούν ως προς τη σημασία που αποδίδεται στις ως άνω αρετές (π.χ. βλ. W. Brezinka, 1981). Άρα η βαρύτητα που αποδίδεται σε κάθε μία από αυτές κατά τη διαδικασία της αξιολόγησης δεν μπορεί παρά να προσδιοριστεί με υποκειμενικό τρόπο. Απαλλαγμένη σε μεγάλο βαθμό από τον υποκειμενισμό του αξιολογητή θα μπορούσε να είναι μια αξιολόγηση, μία μέτρηση όταν εξετάζει τα τυπικά προσόντα ενός εκπαιδευτικού, όπως π.χ. την εμπειρία του εκφρασμένη σε χρόνια υπηρεσίας, τους τίτλους σπουδών, τη συμμετοχή του σε ουσιαστικά, καθολικά επιμορφωτικά προγράμματα και όχι με κλήρωση και για κάποιες μόνο ειδικότητες. Αλλά και μια τέτοιου είδους αξιολόγηση δεν μπορεί να έχει την επιζητούμενη πληρότητα.


Αξίζει, ακόμα, να αναρωτηθούμε αν είναι έντιμο ένας εκπαιδευτικός να αξιολογείται σε ένα πλήθος ζητημάτων χωρίς προηγουμένως να έχει επιμορφωθεί ουσιαστικά σχετικά με αυτά. Μπορεί η κοινή γνώμη να ζητάει έλεγχο και αξιολόγηση των πάντων, όμως δεν γνωρίζει τις λεπτομέρειες ούτε τις ιδιαιτερότητες της εκπαίδευσης και κυρίως του λειτουργήματος του εκπαιδευτικού. Και στην εκπαίδευση υπάρχουν πολλές ιδιαιτερότητες, αστάθμητοι παράγοντες και δεν υπάρχουν βεβαιότητες!

 

 


Η ατομική εκπαιδευτική αξιολόγηση είναι ένα πολύ δύσκολο ζήτημα, ένα άλυτο κατά τη γνώμη μου πρόβλημα, και δεν επιδέχεται πειραματισμούς, οι οποίοι μπορεί να αποδειχθούν άδικοι και καταστροφικοί! Και φυσικά δεν έχει σχέση με τα συνήθη δημοσιοϋπαλληλικά καθήκοντα των εκπαιδευτικών. Γι’ αυτό σε πολλά προηγμένα εκπαιδευτικά συστήματα δεν υπάρχει ή έχει καταργηθεί η ατομική εκπαιδευτική αξιολόγηση και υπάρχει μόνον η αυτοαξιολόγηση ή η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου κάθε σχολείου ή περιοχής συνολικά. Αλλά και σε αυτή την περίπτωση τα συστήματα αξιολόγησης που ακολουθούνται δεν πρέπει να οδηγούν σε κατάταξη των σχολείων ανάλογα με τις επιδόσεις των μαθητών και στην κατηγοριοποίηση σχολείων και εκπαιδευτικών, ούτε βέβαια σε συγχωνεύσεις ή κλείσιμο σχολείων!


Η εμπειρία που διαθέτουμε από άλλες χώρες σε αυτό το θέμα είναι πολύ χρήσιμη. Τα εκπαιδευτικά συστήματα που βασίζονται στην ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ των εκπαιδευτικών και των μαθητών και όχι στον ανταγωνισμό έχουν καλύτερα αποτελέσματα στη μάθηση και η προσωπικότητα του παιδιού αναπτύσσεται σε αυτά πιο φυσιολογικά.


Κοντολογίς, ένα εκπαιδευτικό σύστημα που σέβεται τις βασικές αρχές της παιδαγωγικής και επιδιώκει την ομαλή ανάπτυξη των παιδιών, πρέπει να στηρίζει και να ενισχύει τον εκπαιδευτικό και όχι να τον ενοχοποιεί και να τον εκφοβίζει. Να τον εφοδιάζει με δεξιότητες μορφωτικές και παιδαγωγικές και όχι να τον απειλεί με συστήματα αξιολόγησης που αποβλέπουν στον έλεγχο και τη χειραγώγησή του.

 

Πάνος Κατσούλας
Εκπαιδευτικός

Dimosio Profile

Δημόσιο Σχολείο

Τα άρθρα και ειδήσεις σχετικά με τα δημόσια σχολεία στην Ελλάδα

ΣΥΜΒΑIΝΕΙ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕIΟ ΣΑΣ?

Είμαστε η φωνή σου!

megaphone

Κοινοποίησε σχολικά γεγονότα, εκδηλώσεις και προβλήματα. Θα δημοσιευτούν στο dimosiosxoleio.com

Στείλε άρθρο